Antwoord op

Aanvragen

Als u een bijstandsuitkering wilt ontvangen, moet u die aanvragen. Dat gaat volgens een bepaalde procedure die volgt uit de wet. Hierna worden beschreven:

In principe kunt u alleen zelf een bijstandsuitkering aanvragen. Soms moet iemand anders de aanvraag indienen voor u of met u:

U hebt een partner U en uw partner moeten samen de bijstand aanvragen. Ook kan de ene partner de andere schriftelijk toestemming geven de bijstandsuitkering aan te vragen
U bent onder curatele gesteld Uw curator moet de bijstandsuitkering voor u aanvragen.

Iemand anders mag voor u aanvragen

U kunt iemand anders machtigen de aanvraag voor bijstand voor u in te dienen in de volgende situaties:

U wilt of kunt de bijstandsuitkering niet zelf aanvragen  U kunt iemand schriftelijk machtigen om bijstand aan te vragen. Uw gemachtigde moet de gemeente bij het aanvragen een kopie geven.
U hebt een bewindvoerder  U kunt de bijstandsuitkering zelf aanvragen of uw bewindvoerder schriftelijk machtigen dat voor u te doen.

Gevolgen van een machtiging

Machtigt u iemand de bijstand voor u aan te vragen? Dan heeft dat gevolgen:

  1. U vertrouwt de afhandeling van uw aanvraag aan de gemachtigde toe. Maakt de gemachtigde fouten, dan blijft u verantwoordelijk voor die fouten.
  2. Alle brieven van de gemeente worden aan uw gemachtigde verstuurd, behalve als uw medewerking nodig is.
  3. U moet persoonlijk blijven verschijnen als de gemeente dat vraagt.

Een bijstandsuitkering kan in principe niet met terugwerkende kracht toegekend worden. U hebt dus recht op bijstand vanaf de dag dat u zich meldt bij de gemeente of UWV en daar bijstand aanvraagt. Dat u zich op tijd meldt en bijstand aanvraagt is uw eigen verantwoordelijkheid. Als de gemeente en u verschillen van mening over de datum van uw aanvraag, dan moet u kunnen aantonen dat de door u aangegeven datum juist is. 

Uitzonderingssituaties

Er bestaan een aantal uitzonderingssituaties waarin de gemeente kan besluiten om een bijstandsuitkering met terugwerkende kracht toe te kennen of om de bijstand later in te laten gaan dan de datum van aanvragen.

  • U bent jonger dan 27 jaar. Als u jonger bent dan 27 jaar en u hebt geen partner van 27 jaar of ouder, moet u na de datum melding eerst 4 weken zoeken naar werk of opleidingsmogelijkheden. Pas na die 4 weken kunt u een aanvraag voor bijstand indienen.  
  • U hebt al bijstand aangevraagd, maar hebt er nog geen recht op. Deze situatie kan zich bijvoorbeeld voordoen als u een WW-uitkering hebt die bijna afloopt en u alvast bijstand aanvraagt. De bijstand zal dan later ingaan dan de datum van aanvraag omdat u op dat moment nog recht had op WW.
  • U hebt zich gemeld voor bijstand, maar de daadwerkelijke aanvraag hebt u niet zo spoedig mogelijk na de melding ingediend en dit is uw eigen schuld. De gemeente kan dan besluiten om de bijstand in te laten gaan op de datum dat u de daadwerkelijke aanvraag hebt gedaan en niet op de datum van melding.

Had u nog niet zo lang geleden al een bijstandsuitkering? Dan geldt voor u mogelijk een vereenvoudigde aanvraagprocedure:

Wilt u weten wat het beleid is in uw gemeente?

Deze ruimte is bestemd voor de regels van uw gemeente. Klik bovenaan deze pagina op de knop "Selecteer uw gemeente" en geef vervolgens aan in welke gemeente u woont.

Geldt voor u niet de eenvoudige procedure? U moet de normale aanvraagprocedure doorlopen. Die bestaat uit de volgende stappen:

Stap 1: U moet zich melden

Afhankelijk van uw situatie moet u zich melden bij de gemeente, bij het UWV of bij de Sociale verzekeringsbank. Daar worden uw naam en adresgegevens geregistreerd. U moet zich legitimeren met een geldig legitimatiebewijs.

U ontvangt vervolgens een formulier en een lijst met bewijsstukken die u moet verstrekken. U kunt het formulier mee naar huis nemen om in te vullen en de gevraagde bewijsstukken te verzamelen. U kunt zich laten helpen door bijvoorbeeld een familielid of iemand uit uw vrienden- of kennissenkring. U blijft wel zelf verantwoordelijk voor het geven van inlichtingen.

Verder wordt een afspraak gemaakt voor een uitkeringsintake.

Digitaal melden

Let op: steeds vaker moet u zich digitaal melden voor een bijstandsuitkering. Dat gaat via de website werk.nl van UWV. U kunt op die website bijstand aanvragen en u als werkzoekende inschrijven bij UWV. U hebt hier wel een DigiD voor nodig. Als u geen DigiD hebt, bel dan naar het Werkplein bij u in de buurt en vertel dat u bijstand wilt aanvragen. Vraag daarna een DigiD aan en maak uw melding en inschrijving zo snel mogelijk in orde. Daarna kunt u uitgenodigd worden voor de uitkeringsintake en een werkintake (zie stap 2).


Bent u jonger dan 27 jaar?

Als u jonger bent dan 27 jaar en geen partner hebt die 27 jaar of ouder is, dan kunt u pas 4 weken na de datum van melding een aanvraag indienen. In die 4 weken moet u zelf zoeken naar werk of opleidingsmogelijkheden.

Regels als u zich bij de gemeente hebt gemeld 

Hebt u zich bij de gemeente gemeld voor een bijstandsuitkering? Dan moet u binnen een bepaalde termijn alle gevraagde gegevens inleveren bij de gemeente. De gemeente bepaalt binnen welke termijn dat moet.

Stap 2: Uw bijstandsaanvraag wordt in ontvangst genomen (uitkeringsintake)

Tijdens de uitkeringsintake wordt uw bijstandsaanvraag (inclusief de bewijsstukken) in ontvangst genomen.

Voor de uitkeringsintake kan nog een werkintake plaatsvinden. Er wordt dan samen met u bekeken wat uw kansen op werk zijn en hoe u het snelst aan werk kunt komen.

Stap 3: De controle van uw gegevens

Na de ontvangst van bijstandsaanvraag zal UWV of de gemeente controleren of u alle gevraagde gegevens en bewijsstukken hebt verstrekt. Ook wordt bekeken of alle gegevens juist en volledig zijn. Ontbreken er zaken of zijn er onduidelijkheden? Dan wordt u verzocht een en ander aan te vullen of uit te leggen.

Blijkt dat de door u aangeleverde adresgegevens afwijken van de adresgegevens in de basisregistratie personen (BRP)? Dan moet u uw adresgegevens laten aanpassen aan de feitelijke situatie.

Stap 4: De overdracht van uw aanvraag

Hebt u de bijstand bij UWV aangevraagd? Dan moet UWV uw aanvraag aan de gemeente overdragen, zodra de door u verstrekte gegevens en bewijsstukken juist en volledig zijn, maar in principe binnen 8 werkdagen nadat u uw aanvraag hebt ingediend. Het is mogelijk dat de gemeente de termijn van 8 werkdagen heeft verlengd.

UWV is verplicht de overdracht van uw bijstandsaanvraag schriftelijk aan u te melden. Bent u uw verplichtingen niet nagekomen? Dan moet UWV dit melden bij de gemeente. Het niet nakomen van uw verplichtingen kan gevolgen hebben voor uw recht op bijstand.

Stap 5: De afhandeling

De laatste fase in de aanvraagprocedure is de afhandeling. Indien nodig rondt de gemeente de controle van een door UWV ingenomen aanvraag af. Bevat uw bijstandsaanvraag onjuiste of onvolledige gegevens? Dan zal de gemeente u een termijn geven waarbinnen u uw aanvraag kunt aanvullen:

De gemeente kan zelf bepalen welke termijn u krijgt om uw verplichtingen alsnog na te komen. De termijn verschilt dus per gemeente. Vult u uw bijstandsaanvraag niet op tijd aan? Dan kan de gemeente besluiten uw bijstandsaanvraag niet in behandeling te nemen.

Is uw bijstandsaanvraag al volledig of hebt u uw bijstandsaanvraag op tijd aangevuld? Dan zal de gemeente naar aanleiding van uw aanvraag een besluit nemen.

Het intrekken van uw bijstandsaanvraag

Hebt u een bijstandsuitkering aangevraagd, maar besluit u daarna dat u toch geen bijstandsuitkering wilt? Dan kunt u uw aanvraag voor een bijstandsuitkering intrekken.

De gemeente bepaalt hoe u de aanvraag moet intrekken:

Wilt u weten wat het beleid is in uw gemeente?

Deze ruimte is bestemd voor de regels van uw gemeente. Klik bovenaan deze pagina op de knop "Selecteer uw gemeente" en geef vervolgens aan in welke gemeente u woont.

U moet de bijstandsuitkering aanvragen bij UWV, de gemeente in uw woonplaats of bij het kantoor van de Sociale verzekeringsbank. Dat geldt ook als u tijdelijk op een ander adres of in het buitenland verblijft en ook als u een curator, bewindvoerder of mentor hebt. 
Hebt u geen vaste woonplaats? Dan moet u de bijstand aanvragen in de plaats waar u verblijft. 

Er gelden speciale regels als u minderjarig bent, gaat verhuizen naar een andere gemeente, in een inrichting verblijft, binnenschipper bent of zwerft.

Zie hieronder de gemeentelijke regels indien u een binnenschipper bent:

Wilt u weten wat het beleid is in uw gemeente?

Deze ruimte is bestemd voor de regels van uw gemeente. Klik bovenaan deze pagina op de knop "Selecteer uw gemeente" en geef vervolgens aan in welke gemeente u woont.

Bij het UWV, de gemeente of de Sociale verzekeringsbank? 
 

Aanvragen bij het UWV: Aanvragen bij de gemeente: Aanvragen bij de Sociale verzekeringsbank:
  • U bent een alleenstaande (ouder) die nog niet pensioengerechtigd is en u verblijft niet in een inrichting
  • U bent gehuwd en beiden nog niet pensioengerechtigd en verblijft niet in een inrichting
  • U bent alleenstaande (ouder) en pensioengerechtigd
  • U bent gehuwd en een van beiden is pensioengerechtigd


De gemeente mag van bovenstaande regels afwijken:

Wilt u weten wat het beleid is in uw gemeente?

Deze ruimte is bestemd voor de regels van uw gemeente. Klik bovenaan deze pagina op de knop "Selecteer uw gemeente" en geef vervolgens aan in welke gemeente u woont.

U kunt uw bijstandsaanvraag op het volgende adres indienen:

Wilt u weten wat het beleid is in uw gemeente?

Deze ruimte is bestemd voor de regels van uw gemeente. Klik bovenaan deze pagina op de knop "Selecteer uw gemeente" en geef vervolgens aan in welke gemeente u woont.

Moet u aanvragen bij het UWV? Dan kunt u in de meeste gevallen ook digitaal aanvragen via werk.nl.

Na uw aanvraag voor een bijstandsuitkering moet u afwachten wat de gemeente beslist. In deze periode krijgt u in principe automatisch een voorschot uitgekeerd. Dit voorschot wordt binnen 4 weken na uw aanvraag uitbetaald en daarna iedere 4 weken. U moet dan wel alle gegevens aan de gemeente gegeven hebben. Het voorschot is minimaal 90% van de bijstandsuitkering die u mogelijk gaat krijgen[. 

De gemeente heeft hierover onderstaande bepaald:

Wilt u weten wat het beleid is in uw gemeente?

Deze ruimte is bestemd voor de regels van uw gemeente. Klik bovenaan deze pagina op de knop "Selecteer uw gemeente" en geef vervolgens aan in welke gemeente u woont.

 

Geen voorschot

In de volgende situaties hebt u géén recht op een voorschot:

  • U geeft de gemeente belangrijke gegevens niet, niet op tijd of onvolledig én dit is uw schuld;
  • U werkt onvoldoende mee aan het onderzoek van de gemeente naar uw recht op bijstand;
  • Het is de gemeente duidelijk dat u geen recht op een bijstandsuitkering zult hebben.

Personen jonger dan 27 jaar kunnen tijdens de zoekperiode in principe geen voorschot krijgen. 

Niet eens met afwijzing voorschot?

Krijgt u geen voorschot, dan kunt u geen bezwaar maken tegen deze beslissing. Wel kunt u de voorzitter van Gedeputeerde Staten vragen om hierover een uitspraak te doen. De voorzitter beoordeelt of de gemeente u toch een voorschot moet verstrekken. Tegen deze beslissing kunt u geen bezwaar maken.

Terugbetalen voorschot

Ontvangt u een voorschot? Dan zult u dit voorschot op een bepaald moment terug moeten betalen. De gemeente kan bepaald hebben dat uw voorschot wordt verrekend met uw bijstandsuitkering als u deze gaat ontvangen. Zie voor meer informatie over het terugbetalen van ontvangen bijstand: Terugbetalen van uw uitkering.

Vanaf het moment dat u bijstand aanvraagt, hebt u een aantal plichten:

Verplichting Uitleg 
Legitimatieplicht U moet zich kunnen legitimeren met een geldig legitimatiebewijs als de gemeente dit vraagt. 
InlichtingenplichtU moet alle inlichtingen geven die nodig zijn. 
MedewerkingsplichtU moet meewerken aan het onderzoek dat de gemeente doet na uw aanvraag. 
BudgetteringsplichtIndien nodig, moet u er aan meewerken dat de gemeente in uw naam belangrijke betalingen verricht. De gemeente kan dit alleen doen als u haar hiervoor schriftelijk machtigt.
Correct gedrag U moet zich correct gedragen tegenover de medewerkers van de gemeente.
ArbeidsplichtBent u tussen de 18 jaar en de pensioengerechtigde leeftijd? Dan bent u, vanaf de dag dat u zich meldt voor een bijstandsuitkering, verplicht om weer zo snel mogelijk werk te vinden.
Zoekplicht naar werk Bent u jonger dan 27 jaar? Dan moet u in de 4 weken na de melding zelf zoeken naar werk of opleidingsmogelijkheden.

Na uw aanvraag zal UWV, de gemeente of de Sociale Verzekeringsbank (SVB) bekijken of u aan alle voorwaarden voldoet. U bent verplicht om aan dat onderzoek mee te werken en alle inlichtingen te geven die nodig zijn. De gemeente, UWV of de SVB kunnen u om bewijsstukken vragen en allerlei vragen stellen.

Voorschot

Hebt u binnen 4 weken nadat u de bijstandsuitkering hebt aangevraagd nog geen beslissing ontvangen? Dan kunt u recht hebben op een voorschot.  

Bewijsstukken

Hebt u al eerder een bijstandsuitkering aangevraagd? Dan hoeft u waarschijnlijk niet veel bewijsstukken meer te overhandigen. Bent u niet bekend bij de gemeente, UWV of de SVB? Dan kan om de volgende bewijsstukken worden gevraagd:

Paspoort, identiteitskaart of verblijfsvergunning Kentekenbewijs van uw auto
Gegevens over uw inkomen (uit loon, uitkering, alimentatie e.d.) Bankafschriften van uw rekeningen
Polis van uw zorgverzekeringGegevens over ander vermogen
Huurcontract of hypotheekakteOverzicht van aantoonbare schulden
Beschikking van de Belastingdienst over uw huurtoeslag en over uw heffingskortingenBewijs dat uw aanvraag voor een andere uitkering is afgewezen en dat u ook geen beroep op andere regelingen kunt doen.


Bankafschriften

Moet u de bijstandsuitkering bij UWV WERKbedrijf aanvragen? Dan bent u verplicht om alle afschriften van de bank-, giro- en/of creditkaartrekeningen van de laatste 3 maanden te laten zien.

Moet u de bijstandsuitkering bij de gemeente of de SVB aanvragen? Dan bepaalt de gemeente of de SVB over welke periode u alle afschriften van de bank-, giro- en/of creditkaartrekeningen moet overleggen. Meestal geldt dat u de afschriften van de laatste 3 maanden moet overleggen.

Vragen tijdens het onderzoek

Hebt u al eerder een bijstandsuitkering aangevraagd? Dan hoeft u waarschijnlijk niet veel vragen meer te beantwoorden. Bent u niet bekend bij de gemeente, UWV of de SVB? Dan kunnen de volgende vragen worden gesteld:

Mogelijke vragenUitleg
Waarom vraagt u bijstand aan?Bij uw aanvraag is het van belang waarom u bijstand aanvraagt. Mogelijk bent u uw baan kwijtgeraakt. Het is in dat geval noodzakelijk om te weten hoe en waarom u uw baan bent kwijtgeraakt.
Wat is uw nationaliteit?

U moet Nederlander zijn of daarmee gelijkgesteld om recht te hebben op bijstand.

Wat is uw woonsituatie?

Er wordt onderzocht of u juist bent ingeschreven in de basisregistratie personen (BRP), wat uw woonlasten zijn en met wie u woont. U kunt verplicht worden mee te werken aan een huisbezoek.

Wat is de hoogte van uw inkomsten en vermogen?

De hoogte van uw inkomsten en vermogen is van belang om vast te stellen of u recht op bijstand hebt en zo ja, hoe hoog deze uitkering is.

 
Hebt u recht op een andere uitkering of regeling?

Mogelijk hebt u geprobeerd een andere uitkering aan te vragen of van een regeling gebruik te maken. Dat is van invloed op uw aanvraag.

Wat zijn uw arbeidsmogelijkheden?

Als u jonger bent dan de pensioengerechtigde leeftijd, zullen tijdens het onderzoek uw arbeidsmogelijkheden besproken worden. Daarbij kan gesproken worden over welke opleidingen u hebt gevolgd en wat uw werkervaring is. De gemeente kan ook een onderzoek naar uw arbeidsmogelijkheden laten uitvoeren door een reïntegratiebureau of een arts. Met die informatie kan u zo snel mogelijk weer aan het werk geholpen worden. 

Aanvultermijn 

Als u de gevraagde informatie bij de aanvraag niet verstrekt, dan zal de gemeente u een termijn geven waarbinnen u de informatie alsnog kunt verstrekken. Dit noemt men ook wel de aanvultermijn. De termijn bepaalt de gemeente zelf.

Uw gemeente heeft het volgende bepaald:

Wilt u weten wat het beleid is in uw gemeente?

Deze ruimte is bestemd voor de regels van uw gemeente. Klik bovenaan deze pagina op de knop "Selecteer uw gemeente" en geef vervolgens aan in welke gemeente u woont.

Wat gebeurt er daarna?

Verstrekt u de informatie alsnog? Dan kan de gemeente uw aanvraag beoordelen. Verstrekt u de informatie niet, dan voldoet u niet aan uw inlichtingenplicht en kan de gemeente niet op uw aanvraag beslissen. Dan kan de gemeente besluiten uw aanvraag niet in behandeling te nemen.

Na het onderzoek besluit de gemeente of de Sociale Verzekeringsbank (SVB) op uw aanvraag. De uitkomst ontvangt u in een beschikking.

Termijn 
In het algemeen ontvangt u de beschikking binnen 8 weken na uw aanvraag. Als u niet op tijd alle gegevens aanlevert, mag de gemeente of de SVB deze termijn verlengen. Ook als de gemeente of de SVB de termijn niet haalt, mag ze deze één keer verlengen. U krijgt hier bericht van. 

Voorschot

Hebt u binnen 4 weken nadat u de bijstandsuitkering hebt aangevraagd nog geen beslissing van de gemeente of de SVB ontvangen? Dan kunt u recht hebben op een voorschot.

Inhoud van de beschikking

Een beschikking bevat meestal de volgende onderdelen:

Onderdeel Toelichting 
BesluitIn de beschikking staat of de gemeente of de SVB uw aanvraag toekent, afwijst of niet in behandeling neemt en de reden daarvoor.
Verplichtingen De gemeente kan u bijvoorbeeld de arbeidsplicht opleggen. 
Vorm van de bijstand Als uw aanvraag wordt toegekend, vermeldt de gemeente of de SVB in de beschikking of u bijstand krijgt om niet, als lening of in natura.
Bezwaar In de beschikking staat hoe u bezwaar kunt maken als u het niet eens bent met de inhoud. 

Lees ook