Antwoord op

Voorwaarden

U heeft recht op een bijstandsuitkering als (en zo lang) u aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze komen hieronder aan bod. Ook kunt u hier vinden wat er gebeurt als u niet meer aan de voorwaarden voldoet.

Voor het recht op bijstand is van belang dat u in Nederland woont en in verblijft. U heeft geen recht op bijstand als u buiten Nederland woont of verblijft.

Vakantie

De enige uitzondering op die regel is uw vakantie. Afhankelijk van uw situatie mag u in principe maximaal 4 of 13 weken in het buitenland verblijven zonder dat dat gevolgen heeft voor uw recht op bijstand. 

Partner

Het is mogelijk dat u recht heeft op bijstand en uw partner niet, omdat diegene bijvoorbeeld langdurig in het buitenland verblijft. Het omgekeerde kan zich ook voordoen. Zie voor meer informatie “U of uw partner heeft geen recht op bijstand”.

Een van de voorwaarden om recht op bijstand te hebben, is dat u Nederlander bent. Bent u geen Nederlander? Dan kunt u toch recht op bijstand hebben als u met een Nederlander gelijkgesteld kunt worden.

Het is mogelijk dat u Nederlander bent of daarmee gelijkgesteld kunt worden, maar uw partner niet. In dat geval heeft u mogelijk wel recht op bijstand, maar uw partner niet. Hetzelfde kan zich omgekeerd voordoen. Zie verder “U of uw partner heeft geen recht op bijstand”.

In een aantal gevallen heeft u geen recht op een bijstandsuitkering omdat u van het recht op bijstand bent uitgesloten.

In de volgende gevallen bent u uitgesloten van het recht op bijstand:

Uitsluitingsreden Gevolgen
U bent gedetineerd of zou in detentie moeten verblijven U heeft geen recht op bijstand.
U verblijft langer dan toegestaan in het buitenland  U heeft geen recht op bijstand.
Je bent jonger dan 18 jaar U heeft geen recht op bijstand.
U vervult uw militaire of vervangende dienstplicht U heeft geen recht op bijstand.
U hebt bijstand nodig omdat u een schuld moet aflossen   U behoudt uw eventuele uitkering, maar u heeft geen recht op bijstand voor de inkomsten die u mist door het aflossen van uw schuld.
U hebt bijstand nodig omdat u onbetaald verlof heeft opgenomen  U behoudt uw eventuele uitkering, maar u heeft geen recht op bijstand voor de inkomsten die u mist door het opnemen van onbetaald verlof. U kunt wel recht hebben op bijzondere bijstand.
U heeft bijstand nodig omdat u staakt  U behoudt uw eventuele uitkering, maar u heeft geen recht op bijstand voor de inkomsten die u mist door het staken.
U bent 18, 19 of 20 jaar en verblijft in een inrichting  U hebt geen recht op een bijstandsuitkering, maar kunt wel recht hebben op bijzondere bijstand.
U bent jonger dan 27 jaar en uit uw gedrag blijkt dat u de arbeidsplicht en overige verplichtingen niet wilt nakomen  U hebt geen recht op een bijstandsuitkering, maar kunt wel recht hebben op bijzondere bijstand.
U bent jonger dan 27 jaar en u kunt een opleiding volgen waar u studiefinanciering voor kunt krijgen of u bent jonger dan 27 jaar en kunt een opleiding volgen waar u geen studiefinanciering voor krijgt, maar doet dat niet. U hebt geen recht op een bijstandsuitkering, maar kunt wel recht hebben op bijzondere bijstand.

Om te bepalen of u recht heeft op een bijstandsuitkering, bekijkt de gemeente hoeveel inkomen u heeft. Als u voldoende inkomen heeft om in uw levensonderhoud te voorzien, heeft u geen recht op bijstand. U heeft voldoende inkomen als u (meer dan) de op u van toepassing zijnde bijstandsnorm heeft. 

Als u niet voldoende of geen inkomen heeft, dan kunt u recht op bijstand hebben:

Uw situatie 
U hebt niet voldoende inkomen om in uw levensonderhoud te voorzien. U kunt aanvullende bijstand krijgen. De bijstand vult uw inkomen aan totdat uw inkomen en de bijstand samen evenveel zijn als de bijstandsnorm die op u van toepassing is. 
U hebt geen inkomen om mee in uw levensonderhoud te voorzien. U kunt een bijstandsuitkering krijgen. U krijgt maandelijks een uitkering waarvan de hoogte aangepast is aan uw leefsituatie. De gemeente kan uw uitkering verlagen of verhogen met een toeslag. 

U moet de hoogte van uw inkomen en veranderingen daarin melden bij de gemeente.  

Inkomen van uw partner en kinderen

De gemeente neemt ook het inkomen van uw partner mee bij het bepalen van uw recht op bijstand. De inkomsten uit werk van minderjarige ten laste komende kinderen hebben geen invloed op uw bijstandsuitkering. Andere inkomsten van uw minderjarige kinderen mogelijk wel. 

Om te bepalen of u recht hebt op bijstand bekijkt de gemeente of u niet te veel vermogen bezit. Als u meer vermogen hebt dan toegestaan is, kunt u hiermee in uw levensonderhoud voorzien en hebt u geen recht op bijstand totdat u het hebt ingeteerd. Het bedrag dat u maximaal aan vermogen mag bezitten is afhankelijk van uw leefsituatie:

Uw situatie 
Alleenstaande  € 5.940,00
Alleenstaande ouder  € 11.880,00
Gehuwden € 11.880,00

Als u een eigen huis bezit, dan gelden aparte regels.

Vaststelling hoogte vermogen

De gemeente bekijkt na uw aanvraag welke bezittingen u hebt en hoeveel die waard zijn. Daarnaast bekijkt de gemeente of u schulden hebt. De gemeente houdt alleen rekening met schulden die u aangetoond hebt en die u ook echt moet terugbetalen. De gemeente hoeft geen rekening te houden met een studieschuld. De waarde van uw bezittingen minus uw schulden is de hoogte van uw vermogen. Als uw vermogenssituatie wijzigt, dan moet u dit melden bij de gemeente.

Vermogen van uw partner en kinderen

De gemeente telt ook het vermogen van uw partner mee. Verder telt de gemeente het vermogen van ten laste komende kinderen mee.

Echtscheiding

Als u gaat scheiden, zal de gemeente vaak wachten met het vaststellen van uw vermogen totdat de scheiding helemaal rond is.  

Voldoet u niet meer aan de voorwaarden? Dan kan uw bijstandsuitkering eindigen omdat u geen recht op bijstand meer heeft.

Beëindigen

De gemeente kan uw bijstandsuitkering beëindigen door het nemen van een beëindigingbesluit. De gemeente zal u hierover een brief sturen. Beëindigt de gemeente uw bijstandsuitkering? Dan ontvangt u vanaf de datum van het besluit geen bijstand meer.

Intrekken

De gemeente kan uw bijstandsuitkering ook beëindigen door het nemen van een intrekkingsbesluit. Als de gemeente uw bijstandsuitkering intrekt, houdt dit in dat de gemeente heeft vastgesteld dat u al enige tijd geen recht meer had op een bijstandsuitkering. Uw uitkering zal dan per een datum in het verleden worden beëindigd.

Te veel of ten onrechte ontvangen bijstand moet u terugbetalen

Heeft u toch bijstand ontvangen nadat uw uitkering is beëindigd of ingetrokken? Dan heeft u ten onrechte bijstand gekregen. De gemeente kan u verplichten om de bijstand (gedeeltelijk) terug te betalen.

Lees ook